Tuyển tập 24 bài viết: Những vấn đề cơ bản, ban đầu về xuất bản khoa học
Tuyển tập 24 bài viết: Những vấn đề cơ bản, ban đầu về xuất bản khoa học

Tạp chí Giáo dục giới thiệu tóm lược 24 bài viết về chủ đề “xuất bản khoa học” của TS. Nguyễn Hữu Cương (toàn văn các bài viết đã được đăng trên website của Tạp chí Giáo dục). Các nhà khoa học trẻ có thể đọc, tải và chia sẻ những thông tin căn bản, thiết thực trong các bài viết này.

Chuẩn bị tâm thế cho các nhà khoa học bước vào hệ thống Khoa học - Chính sách

Trước làn sóng của những tiến bộ của khoa học trong thời gian gần đây, cần có sự tham gia tích cực hơn của yếu tố Khoa học - Chính sách trong bối cảnh mọi mặt của đời sống con người đang phụ thuộc rất lớn vào khoa học và công nghệ. Tuy nhiên, hiện các nhà khoa học vẫn thiếu sự chuẩn bị và đào tạo về khái niệm khoa học-chính sách, nhất là trong bối cảnh còn nhiều khác biệt giữa các quốc gia trong việc nhận thức vấn đề này.

Cơ quan truyền thông đang “tiếp tay” cho các thông tin sức khoẻ sai lệch thay vì cải chính

Sự lựa chọn của người tiêu dùng về các sản phẩm chăm sóc sức khỏe chịu tác động nhiều bởi các nguồn thông tin đại chúng. Một nghiên cứu mới đã phân tích cách thức các phương tiện truyền thông phản ứng trước việc Dr. Oz, một ngôi sao truyền hình, quảng cáo các sản phẩm giảm cân. Nghiên cứu này chỉ ra rằng các phương tiện truyền thông có xu hướng khuếch đại thay vì cải chính các thông tin sai lệch, dẫn đến việc các thông tin sai này còn tiếp tục được lan truyền rộng rãi hơn nữa.

Xây dựng và phát triển mô hình học tập iSTEM-một nghiên cứu từ Đài Loan

Nghiên cứu này tích hợp giữa giáo dục STEM và giáo dục trí tưởng tượng với phương pháp học tập dựa trên dự án, đồng thời phát triển một bộ phương pháp học “iSTEM (trí tưởng tượng, khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học)” để xây dựng chỉ số năng lực iSTEM cho học sinh trung học chuyên nghiệp và khám phá ứng dụng và hiệu quả của mô hình học tập.

Nhận thức về quá trình chuyển đổi sang hình thức đào tạo từ xa trong bối cảnh đại dịch Covid-19

Từ dữ liệu của các khảo sát về Đào tạo từ xa năm 2020 do Ban lãnh đạo trường học Hoa Kỳ RAND thực hiện, nhóm nghiên cứu của David DeMatthews và cộng sự phân tích những nhận thức chủ yếu về sự sẵn sàng của các nhà trường cho việc triển khai đào tạo từ xa, trong đó đặc biệt chú ý đến những khía cạnh mà các loại hình trường học và các nhóm học sinh bị ảnh hưởng do việc đóng cửa trường học trong thời gian dài.

Xuất bản khoa học “thần tốc”: một phân tích trắc lượng các bài báo nghiên cứu về Covid-19

Nhóm nghiên cứu của ​​Amandeep Khatter và cộng sự đã khảo sát chất lượng các bài báo nghiên cứu COVID-19 bằng phương pháp phân tích trắc lượng thư mục chất lượng và rủi ro thiên lệch (RoB) từ 250 bài nghiên cứu COVID-19 từ tháng 1 đến tháng 4/2020.

Luôn có một chiếc điện thoại “trong đầu” mỗi học sinh – tốt hay không tốt?

Nhiều nghiên cứu trước đây đã tìm hiểu những tác động theo chiều hướng “xuôi” của những chiếc điện thoại di động đến việc học tập của học sinh. Những học sinh phân chia sự chú ý của mình giữa việc học và việc sử dụng điện thoại, chẳng hạn để nhắn tin, truy cập Facebook, thường sẽ có kết quả học tập kém hơn những học sinh không bị mất tập trung như vậy.

Phát triển cộng đồng học sinh qua ranh giới màn hình máy tính

Dạy học trực tuyến tức là người dạy và người học phải trao đổi với nhau từ xa - nhưng điều đó không đồng nghĩa là sự xa cách. Giáo viên vẫn có thể xây dựng một tập thể gắn kết tại các lớp học tiểu học đầu cấp thông qua các công cụ giảng dạy trực tuyến.

Học sinh cần gì khi một năm học mới lại bắt đầu?

Sau một năm học đầy những biến động không thể lường trước về mọi mặt, cả học sinh và giáo viên đều cần phải tập trung vào các mối quan hệ và lấy lại nhịp sống quen thuộc hàng ngày của trường học.

Ngoài Zoom, Teams và các video bài giảng, sinh viên đại học kỳ vọng gì ở các lớp học trực tuyến?

Cũng như những gì mà tất cả các sinh viên, giảng viên, trợ giảng đại học có thể nhận ra, đại dịch Covid-19 đã làm đảo lộn hoàn toàn hoạt động dạy và học trong suốt 18 tháng vừa qua. Do đó, điều quan trọng ở thời điểm này là thấu hiểu những cảm nhận của sinh viên khi việc học tập của các em chuyển sang nền tảng trực tuyến mà gần như không có dự báo trước, hay bất kỳ sự chuẩn bị nào.

Covid-19 có thể khiến Australia suy nghĩ lại về sự cần thiết của các kỳ thi cuối cấp truyền thống?

Các bang Victoria và New South Wales (Australia) đang chạy đua với thời gian để lên kế hoạch cho các kỳ thi cuối cấp. Các mục tiêu tiêm chủng có thể không đạt được kịp thời (đối với học sinh hoặc giáo viên); ngoài ra còn một số trở ngại khác, chẳng hạn như việc học sinh đã nghỉ học nhiều tuần có thể ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học.

Nghiên cứu về giáo dục hoà nhập trong danh mục Web of Science Core Collection từ năm 1992 đến 2020

Nghiên cứu của hai tác giả Jia-Fen Wu và Xiaoxiao Lin phân tích các đặc điểm trắc lượng thư mục của các ấn phẩm khoa học về chủ đề giáo dục hoà nhập trong các danh mục con Social Science Citation Index (Danh mục Trích dẫn Khoa học Xã hội) và Science Citation Index Expanded (Danh mục Trích dẫn Khoa học Mở rộng) thuộc danh mục Web of Science Core Collection trong khoảng thời gian từ năm 1992 đến năm 2020.

Các hình thức đào tạo trực tuyến, đào tạo kết hợp và đào tạo ảo khác nhau như thế nào?

Đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp trên toàn thế giới đã buộc các nhà trường và các cơ sở giáo dục phải đẩy mạnh chuyển đổi sang các phương thức đào tạo từ xa dựa trên nền tảng công nghệ. Các khái niệm đào tạo trực tuyến, đào tạo kết hợp, đào tạo ảo đang ngày càng trở nên quen thuộc trong môi trường giáo dục. Dù vậy, không phải ai cũng hiểu đầy đủ bản chất của những khái niệm này.

Ý nghĩa của “phát minh” và “đổi mới” với giáo dục

Bài viết của tác giả Leslie Wilson, CEO Viện One-to-One, bàn luận về sự khác biệt bản chất giữa hai khái niệm “phát minh” và “đổi mới” trong giáo dục. Trong khi “đổi mới” là một khái niệm mang tính vĩ mô, định hướng; thì “phát minh” là sự hiện thực hoá các ý tưởng của đổi mới, tạo ra những sản phẩm có tính ứng dụng trong giáo dục. Hai khái niệm này không loại trừ mà bổ sung, phát triển cho nhau.

Hướng giải thích mới về sự hình thành khu vực giáo dục đại học tư nhân ở Việt Nam

Kết hợp tư liệu lịch sử và phỏng vấn sâu, một nhóm tác giả Việt Nam khẳng định các cơ sở giáo dục đại học tư thục ở Việt Nam hình thành do nhà nước ta chủ động mở đường, chứ không bị tác động bởi các tác nhân ngoại lai hay bởi nhu cầu học đại học tăng mạnh như thực tiễn từ các quốc gia khác trên thế giới.

Thêm một nhà tài trợ tại Anh buộc các nhà khoa học xuất bản công trình nghiên cứu dưới dạng truy cập mở

Chính sách mới đã khiến những nghiên cứu nhận tài trợ của UK Research and Innovation buộc phải xuất bản kết quả của họ dưới dạng truy cập mở, phù hợp với khuyến khích chung của chính quyền châu Âu.

Danh sách các chuyên gia bình duyệt của Tạp chí Giáo dục từ tháng 9/2021

Từ tháng 9/2021, Tạp chí Giáo dục đã mời và lập danh sách các chuyên gia bình duyệt nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng bình duyệt của Tạp chí. Một số mẫu phiếu bình duyệt, trả lời bình duyệt cũng được cập nhật nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả và chất lượng hoạt động bình duyệt kín.

Động lực thúc đẩy các nhà nghiên cứu Hàn Quốc công bố khoa học trên các tạp chí chuyên về dữ liệu

Dữ liệu có vai trò quan trọng trong nghiên cứu và công bố, liên quan tới sự minh bạch, khả năng kiểm tra, tái tạo nghiên cứu. Phân tích từ dữ liệu của Web of Science, hai tác giả Jungyeoun Lee và Jihyun Kim kết luận về những ưu điểm và những hạn chế của các loại tạp chí dạng này, chủ yếu dựa trên những động lực thúc đẩy các nhà nghiên cứu gửi bài, bình duyệt và quy trình xuất bản.

Chính sách chấp thuận bản thảo tiền xuất bản (preprint) của các tạp chí khoa học xã hội khu vực châu Á năm 2020

Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp trên quy mô toàn cầu, xu hướng chia sẻ các kết quả nghiên cứu mới trên các nền tảng công bố tiền xuất bản (preprint) đang nhận được sự quan tâm của các nhà khoa học hơn bao giờ hết. Preprint đã được ghi nhận là phương pháp chính để phổ biến các thành tựu nghiên cứu mới nhất, hiệu quả hơn so với các ấn phẩm xuất bản truyền thống.