Từ cậu bé luôn nói “Con chưa sẵn sàng” đến Đội tuyển Quốc gia Việt Nam: Hành trình trưởng thành của Đào Xuân Nam Khánh và giá trị của giáo dục khai phóng

Có một thời gian dài, câu nói mà cha mẹ và thầy cô nghe nhiều nhất từ Đào Xuân Nam Khánh – học sinh lớp 5Cam2, Hanoi Westminster School (HWS) – là: “Con chưa sẵn sàng.”

Đó không phải là sự thiếu tự tin hay né tránh thử thách mà là mong muốn được chuẩn bị thật kỹ trước khi bước tiếp. Đến hết học kỳ I lớp 3, trong khi nhiều bạn bè đã quen thuộc với các sân chơi học thuật, Nam Khánh gần như chưa tham gia bất kỳ cuộc thi nào. Em chọn đọc sách, khám phá thế giới theo cách riêng và lặng lẽ tích lũy từng chút một.

Hôm nay, cậu học trò ấy đã chính thức được lựa chọn vào Đội tuyển Quốc gia Việt Nam tham dự Kỳ thi Olympic Khoa học Quốc tế IMSO 2026. Nhìn vào kết quả ấy, nhiều người sẽ nghĩ đến tài năng. Nhưng với HWS và gia đình, đó trước hết là thành quả của một hành trình giáo dục kiên nhẫn – nơi một đứa trẻ được tin tưởng để trưởng thành theo nhịp độ của chính mình.

Khi “chưa sẵn sàng” không phải là một điểm yếu

 

Trong nhiều môi trường, sự chần chừ có thể bị xem là dấu hiệu của việc thiếu quyết tâm. Nhưng tại HWS, thầy cô nhìn thấy điều khác. Thầy cô không thúc ép Nam Khánh phải bước ngay vào những thử thách vượt quá ngưỡng tự tin của mình. Thay vào đó, thầy cô kiên trì truyền cảm hứng, động viên em thử sức với những nhiệm vụ vừa tầm, rồi từng bước nâng cao độ khó khi em đã sẵn sàng. Từ Câu lạc bộ nghiên cứu Vũ trụ tự sáng lập với hai thành viên, từ một cuộc thi tin học trẻ cấp phường, đến những sân chơi học thuật đầu tiên - mỗi trải nghiệm đều trở thành một cơ hội để Nam Khánh vượt qua chính mình. HWS tin rằng giáo dục chưa bao giờ là cuộc đua xem ai xuất phát sớm hơn và sự trưởng thành bền vững đến từ những thành công nhỏ được tích lũy liên tục để xây dựng sự tự tin và động lực nội tại.

“Mẹ không biết đâu, con tự tìm hiểu đi”

Gia đình cũng đồng hành với Nam Khánh bằng một cách rất đặc biệt. Mỗi khi con gặp một câu hỏi khó, thay vì đưa ngay lời giải, mẹ thường mỉm cười nói: “Mẹ không biết đâu, con tự tìm hiểu đi!” và mẹ luôn là học trò kiên nhẫn nghe con giảng bài. Chính thói quen này đã hình thành ở Nam Khánh khả năng tự học và tự khám phá.

Em đọc sách, tìm kiếm thông tin, đối chiếu nhiều nguồn và không ngại sử dụng các công cụ hiện đại như Google hay ChatGPT để mở rộng hiểu biết. Nhưng điều quan trọng nhất không phải là tìm được câu trả lời nhanh, mà là kiên trì tìm đến khi thực sự hiểu bản chất của vấn đề. Đó cũng chính là năng lực mà HWS luôn nỗ lực vun đắp cho học sinh: không chỉ học để biết, mà học để biết cách học.

Trong các giờ học, thầy cô khuyến khích học sinh đặt câu hỏi, phản biện, hợp tác và tự tìm kiếm lời giải. Các em được trao không gian để khám phá, được phép thử và sai, được khuyến khích tò mò thay vì chỉ ghi nhớ đáp án. Bởi trong kỷ nguyên AI, giá trị lớn nhất của giáo dục không nằm ở việc ai nhớ nhiều hơn, mà ở việc ai biết đặt câu hỏi hay hơn và biết biến thông tin thành tri thức của chính mình.

Hành trình của cây tre

Thầy cô thường ví sự trưởng thành của Nam Khánh như một cây tre. Suốt nhiều năm đầu, cây tre gần như không cao lên, bởi nó đang âm thầm phát triển bộ rễ dưới lòng đất. Chỉ khi nền móng đủ vững chắc, nó mới bứt phá mạnh mẽ và vươn cao.

Nam Khánh cũng vậy. Khoảng thời gian em chưa tham gia nhiều cuộc thi không phải là khoảng lặng vô nghĩa, mà là những năm tháng âm thầm vun bồi tri thức, hình thành tư duy độc lập, nuôi dưỡng niềm yêu thích đọc sách và xây dựng nội lực để sẵn sàng cho những bước tiến lớn hơn. Đó cũng là tinh thần của giáo dục khai phóng mà HWS kiên định theo đuổi: không chạy theo thành tích trước mắt, mà đầu tư cho sự phát triển lâu dài của mỗi học sinh.

Điều đáng tự hào nhất không phải là huy chương

Hai năm liên tiếp giành Jac Khor Award tại World Scholar’s Cup, hàng chục huy chương ở các sân chơi quốc gia và quốc tế hay việc được lựa chọn vào Đội tuyển Quốc gia Việt Nam là những dấu mốc rất đáng trân trọng.

Nhưng với thầy cô HWS, điều khiến họ tự hào hơn cả là Nam Khánh luôn giữ được niềm say mê đọc sách, tinh thần ham học hỏi và sự tử tế; là việc em đã dành chính tiền tiết kiệm và tiền thưởng của mình để góp phần hỗ trợ bữa ăn cho 6 bạn nhỏ có hoàn cảnh khó khăn ở vùng cao trong suốt 3 năm qua.

Nam Khánh mang trong mình những giá trị cốt lõi mà học sinh HWS tự hào: học rộng, hiểu sâu, biết yêu thương và có trách nhiệm với cộng đồng.

“Dắt con ốc sên đi dạo” và mùa hoa nở

Mẹ của Nam Khánh từng chia sẻ rằng chị luôn tâm đắc với tinh thần của cuốn sách Dắt con ốc sên đi dạo. Trước lớp 1, mẹ không ép con học đọc học viết trước. Mẹ không thúc ép con chạy theo tốc độ của người khác. Không lấy thành tích của bạn bè làm thước đo. Điều chị luôn đề cao là sự tiến bộ của chính con qua từng ngày.

Đã có lúc chị băn khoăn khi thấy những đứa trẻ khác liên tục đạt thành tích nổi bật. Nhưng thay vì sốt ruột, chị vẫn lựa chọn tin tưởng vào con, cũng như tin tưởng vào những người thầy đã kiên trì truyền cảm hứng và đồng hành cùng con trên hành trình trưởng thành. Giờ đây, khi nhìn lại chặng đường đã qua, chị xúc động nói: “Hành trình dắt con ốc sên đi dạo của mình có lẽ đang đến lúc cảm nhận được hương hoa.”

Giá trị của giáo dục không nằm ở việc đi nhanh

Khi được hỏi về bí quyết thành công, Nam Khánh chỉ trả lời bằng một câu rất giản dị: “Đọc thật nhiều và theo đuổi niềm đam mê của mình.” Có lẽ đó cũng là điều mà Hanoi Westminster School luôn tin tưởng. Giáo dục khai phóng không có nghĩa là né tránh thử thách hay xem nhẹ thành tích. Ngược lại, đó là hành trình giúp mỗi học sinh xây dựng một nền tảng đủ vững để sẵn sàng đón nhận những thử thách ngày càng lớn hơn.

Vai trò của nhà trường không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà còn là kiên trì khơi dậy niềm yêu thích học tập, trao cho học sinh không gian để đặt câu hỏi, công cụ để tự tìm kiếm câu trả lời và sự động viên để từng bước vượt qua giới hạn của chính mình. Bởi HWS tin rằng, khi một đứa trẻ được truyền cảm hứng để học bằng sự tò mò, được dẫn dắt bằng sự kiên nhẫn và được tin tưởng vào khả năng tự phát triển, thì thành công không chỉ được đo bằng những tấm huy chương.

 

Thành công lớn nhất là các em trở thành những con người biết học suốt đời, biết tự kiến tạo tương lai và đủ bản lĩnh để tạo nên những giá trị tích cực cho xã hội.

Và hành trình của Đào Xuân Nam Khánh chính là một minh chứng đẹp cho niềm tin ấy. Không phải bằng những lời tuyên bố, mà bằng chính sự trưởng thành của một cậu học trò từng luôn nói: “Con chưa sẵn sàng.” Nhưng khi thời điểm đến, em đã sẵn sàng để tỏa sáng.