Từ vùng đất biên giới từng được ví như “phên dậu” xa xôi, gian khó nhất của xứ Thanh, Mường Chanh hôm nay đã cán đích nông thôn mới sau hơn một thập kỷ nỗ lực bền bỉ của cả hệ thống chính trị và cộng đồng dân cư.
Trong những năm qua, tỉnh Quảng Ngãi đã triển khai nhiều giải pháp thiết thực nhằm bảo tồn, phát huy ngôn ngữ dân tộc thiểu số (DTTS) và đồng thời nâng cao năng lực tiếng Việt cho học sinh vùng đồng bào. Đây vừa là nhiệm vụ cấp bách trong phát triển giáo dục, vừa góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi và miền xuôi.
Nội dung giáo dục trong Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) xây dựng nông thôn mới bao gồm phát triển toàn diện giáo dục ở nông thôn, góp phần nâng cao dân trí, chất lượng nguồn nhân lực và đời sống văn hóa, xã hội. Cụ thể là: đầu tư cơ sở vật chất trường học, phổ cập giáo dục và nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo (GDĐT) tại khu vực nông thôn.
Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2021 - 2025 không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng mà còn đi sâu vào nâng cao chất lượng quản lý, điều hành và hiệu quả phục vụ người dân của bộ máy chính quyền cơ sở. Để đạt được mục tiêu này, vai trò của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) và các cơ quan giáo dục đào tạo các cấp trong việc tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, năng lực quản lý cho cán bộ, công chức cấp xã là vô cùng thiết yếu.
Nhiệm vụ phát triển giáo dục và đào tạo vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi luôn được Đảng, Nhà nước, ngành Giáo dục đặc biệt quan tâm. Trong đó, công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật nhằm cụ thể hóa các quy định của pháp luật về chính sách dân tộc trong giáo dục và đào tạo (GDĐT) là nhiệm vụ trọng tâm được ưu tiên hàng đầu.
Lào Cai là tỉnh miền núi, vùng cao khó khăn, chậm phát triển kinh tế xã hội, tuy nhiên tỉnh đã đặc biệt quan tâm tới lĩnh vực giáo dục và đào tạo, thực hiện chủ trương của Đảng, Chính phủ coi giáo dục là quốc sách hàng đầu, việc chăm lo cho giáo dục và đào tạo, đặc biệt vùng ĐBDTTSMN là một trong những ưu tiên hàng đầu của tỉnh Lào Cai.
Nâng cao chất lượng giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (ĐBDTTSMN) là một trong những quốc sách được Đảng và Nhà nước, các bộ ban ngành đặc biệt quan tâm. Nhằm phát triển đột phá chất lượng giáo dục cho vùng ĐBDTTSMN, ngày 26/8, tại Nhà Quốc hội, Hội đồng Dân tộc phối hợp với Ủy ban Văn hóa và Xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Dân tộc và Tôn giáo tổ chức Hội thảo quốc gia "Đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi".
Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới ( Chương trình NTM) giai đoạn 2021 - 2025 đạt được sự chuyển biến tích cực, từ số lượng đến chất lượng, nâng cao hạ tầng tri thức. Sự gia tăng mạnh mẽ số trường học đạt kiểm định chất lượng giáo dục và chuẩn quốc gia, từ sự hỗ trợ của nguồn vốn đầu tư 163 nghìn tỷ đồng cho cơ sở giáo dục từ năm 2021 đến tháng 5/2025 khẳng định quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc ưu tiên giáo dục.
Trong bối cảnh ngành Giáo dục đang đẩy mạnh chuyển đổi số, việc bổ sung cơ sở vậy chất vùng nông thôn là yêu cầu quan trọng để tạo dựng môi trường học tập hiện đại, sẵn sàng cho dạy học số, dạy học trực tuyến và tiếp cận công nghệ. Nhiều địa phương đã chủ động đầu tư và chỉnh trang trường lớp, từng bước thu hẹp khoảng cách số giữa thành thị và nông thôn.
Việc nâng cấp cơ sở vật chất cho giáo dục khu vực nông thôn là yêu cầu cấp thiết nhằm tái cấu trúc điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục theo chuẩn hoá - hiện đại hoá - bền vững. Dù tỷ lệ trường học đạt chuẩn quốc gia tại khu vực nông thôn đã tăng mạnh trong 5 năm trở lại đây, nhiều thách thức về hạ tầng, phòng học, thiết bị giáo dục và sự chênh lệch vùng miền vẫn đặt ra bài toán khó cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021-2030 theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021, những năm qua, các xã vùng cao cực Bắc Tổ quốc đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, từng bước khắc phục khó khăn tại các huyện vùng cao, qua đó góp phần quan trọng vào công tác đào tạo nguồn nhân lực cho vùng đồng bào DTTS.
Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021–2025 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt với mục tiêu đến năm 2025 có ít nhất 80% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, khoảng 40% xã đạt chuẩn nâng cao, 10% đạt chuẩn kiểu mẫu. Trong bức tranh chung ấy, GD-ĐT được xác định là một lĩnh vực nền tảng, giữ vai trò trung tâm, trực tiếp góp phần nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, xây dựng xã hội học tập ở nông thôn.
Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (CT MTQG XDNTM) giai đoạn 2021–2025 là một trong những chương trình trọng điểm của Chính phủ, hướng tới phát triển nông thôn toàn diện và bền vững. Trong hệ thống các tiêu chí của chương trình, giáo dục giữ vai trò then chốt, quyết định chất lượng nguồn nhân lực và là yếu tố quan trọng để hoàn thành mục tiêu nông thôn mới. Chính vì vậy mà trong những năm gần đây, công tác bồi dưỡng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực giáo dục tại địa phương
Trong Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025, phổ cập giáo dục và xóa mù chữ là nhóm nội dung cốt lõi, gắn trực tiếp với “Giáo dục và đào tạo” và tạo nền tảng nâng dân trí, chất lượng nguồn nhân lực nông thôn. Các kết quả tổng kết cho thấy nhiều chỉ dấu tích cực về huy động học sinh, duy trì chuẩn phổ cập và cải thiện điều kiện trường lớp. Tuy nhiên, chênh lệch vùng miền và yêu cầu “bền vững sau đạt chuẩn” tiếp tục đòi hỏi quản trị dựa trên dữ liệu và giải pháp liên ngành.
Mô hình “Trường học hạnh phúc” đang được triển khai trong toàn ngành Giáo dục, mang lại định hướng tích cực cho các cơ sở giáo dục nước ta. Riêng đối với giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, những nỗ lực thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia 1719 đã tăng cường các nguồn lực đầu tư, được xem là “đòn bẩy” kép, vừa thay đổi diện mạo hạ tầng giáo dục, vừa tạo động lực để thầy và trò các trường vùng cao vượt khó, nâng cao chất lượng dạy học và chất lượng giáo viên.
Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới được thực hiện trong trong giai đoạn 2021 – 2025 đã mang lại nhiều thay đổi tích cực cho diện mạo nông thôn Việt Nam. Triển khai Chương trình, ngành Giáo dục và đào tạo đã xây dựng nhiều cơ chế, chính sách tạo chuyển biến tích cực cho nông thôn giai đoạn mới.
Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên vùng khó luôn là bài toán trăn trở của các cấp, ngành. Đây cũng là một trong những nội dung của Chương trình Mục tiêu quốc gia dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025.
Nằm giữa núi rừng phía Đông Bắc tỉnh Cao Bằng, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Trung học cơ sở (PTDTNT THCS) Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng là điểm sáng trong hành trình mang tri thức đến với học sinh dân tộc thiểu số. Dù điều kiện còn nhiều khó khăn, thầy trò nơi đây vẫn bền bỉ vươn lên, giữ vững chất lượng giáo dục và lan tỏa tinh thần hiếu học.
Tây Nguyên, vùng đất đại ngàn với diện tích hơn 54.600km2, dân số hơn 6 triệu người, trong đó có nhiều cộng đồng dân tộc thiểu số (DTTS) sinh sống. Sự đa dạng văn hóa này tạo nên bản sắc độc đáo nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức phát triển giáo dục, đặc biệt là tại các trường dân tộc nội trú, bán trú. Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, cần một chiến lược đồng bộ tập trung vào hai yếu tố cốt lõi: chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và hiệu quả của việc dạy tiếng Việt cho học sin
Vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên, thông qua việc tăng cường dạy tiếng Việt cho trẻ em dân tộc thiểu số, là một trọng tâm của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025. Thực tiễn dạy tiếng Việt tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi là quá trình sâu xa nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên tại đây.