Kỹ năng viết bài báo khoa học: Cách trình bày trích dẫn và tài liệu tham khảo theo APA 7th

Hiện nay, nhiều tạp chí đã yêu cầu sử dụng cách thức trình bày tài liệu theo chuẩn APA bản thứ bảy. Tuy vậy, nhiều tác giả Việt Nam vẫn chưa nắm được đầy đủ và thực hiện đúng theo chuẩn này trong các bài báo của mình. Bài viết chia sẻ kinh nghiệm của TS. Nguyễn Hữu Cương về cách trình bày trích dẫn và tài liệu tham khảo trong một bài báo khoa học theo APA 7th.

Chúng ta đã biết khi viết bài báo khoa học tác giả phải nắm vững cách trình bày trích dẫn và tài liệu tham khảo theo đúng yêu cầu của tạp chí dự định gửi bài. Hiện tại với nhiều cách trích dẫn và trình bày Tài liệu tham khảo khác nhau thì phổ biến nhất là một số chuẩn như sau:

1) APA 7th - American Psychology Association (https://apastyle.apa.org/) cho lĩnh vực giáo dục, tâm lý học và khoa học xã hội.

2) IEEE (https://ieeeauthorcenter.ieee.org/) cho lĩnh vực kỹ thuật, khoa học máy tính và công nghệ thông tin.

3) MLA 8th - Modern Language Association (https://www.mla.org/) cho lĩnh vực ngôn ngữ học và nhân văn.

4) Chicago 17th/Turabian 9th (https://www.chicagomanualofstyle.org/home.html) cho lĩnh vực kinh doanh, lịch sử và nghệ thuật (University of Pittsburgh, n.d.).

Trong bài viết này, tôi sẽ trao đổi về cách trích dẫn APA 7th, được sử dụng hiện nay thay thế cho cách trích dẫn APA 6th.

Cấu trúc cơ bản của trích dẫn APA là: Họ tác giả, chữ cái đầu tiên tên tác giả, tên đệm. (Năm phát hành). Tên tác phẩm. Đơn vị phát hành. Nguồn URL/DOI.

Tuy nhiên, tùy vào loại tài liệu (bài báo, sách, chương sách, bài trình bày hội thảo, bài báo đại chúng…) và số lượng tác giả mà có cách trình bày trích dẫn và tài liệu tham khảo khác nhau. Cụ thể như sau:

TRÍCH DẪN TRONG BÀI

Một tác giả (one author)

…(Nguyen, 2021) hoặc Nguyen (2021) stated that…

- Khi có cùng tác giả nhưng năm khác nhau: …(Nguyen, 2019, 2021)

- Khi có cùng tác giả và cùng năm: …(Nguyen, 2019a, 2019b)

- Khi có nhiều tác giả khác nhau thì sắp xếp thứ tự tác giả theo alphabet: …(Nguyen, 2021; Pham, 2020)

Lưu ý: Trường hợp có cùng họ nhưng tên khác nhau thì đưa chữ cái đầu tiên của tên lên trước để tránh nhầm lẫn: …(C. H. Nguyen, 2021; K. D. Nguyen, et al., 2007)

Hai tác giả (two authors)

…(Nguyen & Ta, 2018) hoặc Nguyen and Ta (2018) pointed out that…

Từ 3 tác giả trở lên (Three or more authors)

…(Nguyen, et al., 2017) hoặc Nguyen et al. (2017) discussed…

“et al.” là từ viết tắt của chữ La tinh có nghĩa là “và những người khác”

- Khi cùng tác giả đầu nhưng những tác giả sau khác nhau (trường hợp có 3 tác giả) thì phải sử dụng đầy đủ tất cả họ các tác giả:

…(Nguyen, Evers, & Marshall, 2017; Nguyen, Ta, & Nguyen, 2017)

- Khi cùng tác giả đầu nhưng những tác giả sau khác nhau (trường hợp có từ 4 tác giả trở lên) thì phải sử dụng đầy đủ tất cả họ các tác giả giống nhau và dùng “et al.” sau đó. Ví dụ:

Kapoor, Bloom, Montez, Warner, and Hill (2017)

Kapoor, Bloom, Zucker, Tang, Ki:iroglu, L'Enfant, Kim, and Daly (2017)

Trường hợp này phải dùng: Kapoor, Bloom, Montez, et al. (2017) và Kapoor, Bloom, Zucker, et al. (2017) (American Psychological Association, 2020).

Tên của cơ quan tổ chức nhưng không có viết tắt

…(National Assembly, 2018) hoặc National Assembly (2018) stated…

Tên của cơ quan tổ chức và có từ viết tắt

- Sử dụng lần đầu: …(Ministry of Education and Training [MOET], 2021) hoặc Ministry of Education and Training (MOET, 2021) stated…

- Sử dụng từ lần tiếp theo: …(MOET, 2021) hoặc MOET (2021) stated…

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Một số nguyên tắc chung

- Các tài liệu tham khảo được sắp xếp theo alphabet họ của tác giả đầu tiên.

- Nếu có nhiều tác giả thì các tác giả được cách bằng dấu phẩy (,) và tác giả cuối cùng được cách thêm bằng ký hiệu và (&).

- Nếu có từ 21 tác giả trở lên thì 19 tác giả đầu vẫn cách nhau bằng dấu phẩy (,), sau đó đến dấu ba chấm (…) và tác giả cuối cùng. Lưu ý không dùng ký hiệu và (&) để các tác giả cuối cùng.

- Nếu tài liệu không có thời gian (thường ở các website) thì dùng “n.d.” nghĩa là “no date” (không có ngày, tháng, năm).

 Bài báo khoa học có mã định danh tài liệu số (Journal article with DOI)

Nguyen, C. H., Nhan, T. T., & Ta, H. T. T. (2021). Joint‑training programs in Vietnam: operation and quality management aspects gathered from institutional practices. Asia Pacific Education Review, 22(2), 333-347. https://doi.org/10.1007/s12564-021-09672-2

Bài báo khoa học không có mã định danh tài liệu số (Journal article without DOI)

Nhan, T. T., & Nguyen, C. H. (2018). Quality challenges in transnational higher education under profit-driven motives: The Vietnamese experience. Issues in Educational Research, 28(1), 138-152.

 Sách in (Print book)

Belcher, W. L. (2019). Writing your article in 12 weeks: A guide to academic publishing success (2nd ed.). Chicago University Press.

Sách điện tử có mã định danh tài liệu số (E-book with DOI)

Wallwork, A., & Southern, A. (2020). 100 tops to avoid mistakes in academic writing and presenting. Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-44214-9

Chương sách có mã định danh tài liệu số (Book chapter with DOI)

Nguyen, C. H., & Nguyen, K. D. (2019). The future of quality assurance in Vietnamese higher education. In C. H. Nguyen & M. Shah (Eds.), Quality assurance in Vietnamese higher education: policy and practice in the 21st century (pp. 161-185). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-030-26859-6_12

Lưu ý: APA 7th đã bỏ thông tin thành phố (city) nơi có nhà xuất bản cuốn sách so với APA 6th.

Bài trình bày tại hội thảo (Conference paper)

Nguyen, C. H. (2016, November 17-19). An exploration of the competency framework for external quality assurance practitioners [Paper presentation]. 11th European Quality Assurance Forum on Quality in Context – Embedding Improvement, Ljubljana, Slovenia. https://www.eurashe.eu/library/p11_nguyen_huu-cuong-pdf/

Tài liệu trên website (Webpage)

Nguyen, C. H. (2021, March 23). What is a scientific article? Vietnam Journal of Education. https://tapchigiaoduc.edu.vn/article/86791/225/the-nao-la-mot-tap-chi-khoa-hoc/

Trên đây chỉ là một số cách trích dẫn và trình bày tài liệu tham khảo chính theo APA 7th. Một số trường đại học có hướng dẫn rất chi tiết. Ví dụ bạn có thể tham khảo tại website Thư viện của Trường Đại học Monash, Úc (https://guides.lib.monash.edu/citing-referencing/apa7th). Ngoài ra, như tôi đã trao đổi ở bài viết trước, các phần mềm như EndNote (https://endnote.com/), Mendely (https://www.mendeley.com/) và Zotero (https://www.zotero.org/) được cho là rất hữu ích trong việc hỗ trợ quản lý tài liệu, trích dẫn và trình bài tài liệu tham khảo.

Tài liệu tham khảo

American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.). https://doi.org/10.1037/000016S-000

University of Pittsburgh. (n.d.). Citation styles: APA, MLA, Chicago, Turabian, IEEE. https://pitt.libguides.com/citationhelp

Tác giả: TS. Nguyễn Hữu Cương

(https://www.researchgate.net/profile/Cuong-Nguyen-36)

 Ghi chú: Những quan điểm của tác giả không hẳn là quan điểm của Tạp chí Giáo dục.

Bạn đang đọc bài viết Kỹ năng viết bài báo khoa học: Cách trình bày trích dẫn và tài liệu tham khảo theo APA 7th tại chuyên mục Xuất bản khoa học của Tạp chí Giáo dục. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: (+84)2437345363 hoặc gửi về hòm thư tapchigiaoduc@moet.gov.vn