Giáo viên là then chốt phát triển bền vững giáo dục miền núi

Nâng tầm chất lượng giáo dục

Với đặc thù 20 trường phổ thông dân tộc nội trú (PTDTNT) và 236 trường phổ thông dân tộc bán trú (PTDTBT), Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) Tuyên Quang đã xác định công tác bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ giáo viên trình độ cao là giải pháp đột phá, mang lại sự phát triển bền vững cho ngành giáo dục tỉnh nhà.

Theo ông Vũ Đình Hưng, Giám đốc Sở GDĐT Tuyên Quang, công tác bồi dưỡng giáo viên là bước đột phá để nâng cao chất lượng giáo dục.

Chiến lược bồi dưỡng được triển khai toàn diện, bài bản, tập trung vào tính chuyên biệt của giáo dục dân tộc. Giáo viên được tập huấn chuyên sâu về phương pháp sư phạm dành riêng cho học sinh dân tộc thiểu số. Đặc biệt là quy trình, phương pháp sử dụng tài liệu Tiếng Việt mới cho học sinh tiểu học, giúp các em không chỉ biết đọc mà còn hiểu sâu sắc nội dung, phát triển tư duy phản biện.

Hướng dẫn giáo viên lồng ghép nội dung địa phương, văn hóa dân tộc thiểu số vào các môn học; tích hợp giáo dục đạo đức, giá trị sống. Đồng thời, tập trung rèn luyện kỹ năng sống, tự quản, vệ sinh cá nhân, phòng chống tai nạn thương tích và phòng ngừa tệ nạn xã hội. Tăng cường tập huấn sử dụng các công cụ số và Trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng, quản lý học sinh và kết nối thông tin với phụ huynh vùng sâu, vùng xa.

Các em học sinh Trường PTDTNT THPT Chiêm Hóa, Tuyên Quang. Ảnh: Đ.H

Sự đầu tư quyết liệt vào giáo viên đã mang lại những kết quả tốt, các trường nội trú không chỉ đáp ứng yêu cầu đại trà mà còn là nơi phát hiện và nuôi dưỡng tài năng.

Điểm trung bình các kỳ thi tốt nghiệp THPT, tuyển sinh lớp 10 và thi học sinh giỏi cấp tỉnh của các trường PTDTNT Tuyên Quang ngày càng được cải thiện rõ rệt, vươn lên tốp đầu của tỉnh, sánh ngang các trường công lập lớn.

Trường PTDTNT THCS&THPT Hàm Yên là một trong những điểm sáng của ngành giáo dục Tuyên Quang. Thầy giáo Hà Anh Tuấn, Hiệu trưởng nhà trường thông tin: Kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa qua, 100% học sinh có điểm xét đại học đạt trên 22 (theo các tổ hợp tự chọn). Có học sinh đạt điểm 10 môn Địa lý và Giáo dục Kinh tế và Pháp luật. Nhà trường xếp thứ 6/42 đơn vị có cấp THPT của tỉnh Tuyên Quang.

Để đạt được kết quả này, nhà trường đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ số và AI. Theo báo cáo, 100% giáo viên nhà trường đã biết ứng dụng AI để thiết kế bài dạy, soạn đề kiểm tra. Trong mùa hè vừa qua, nhà trường phát động phong trào tự học công nghệ, khuyến khích 100% giáo viên tham gia các lớp tập huấn về ứng dụng AI do Bộ GDĐT tổ chức và các lớp "bình dân học vụ số."

Cô Đàm Thị Hạnh, giáo viên môn Địa lí, chia sẻ: "Bản thân tôi chú ý đến mọi đối tượng, khai thác tối đa vốn hiểu biết của học sinh. Tôi tích cực học hỏi đồng nghiệp trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, dự giờ để tiếp cận phương pháp mới, cập nhật kiến thức, làm gương và khích lệ tinh thần học tập của học sinh."

Trường PTDTNT THPT tỉnh Tuyên Quang cũng gặt hái thành tích nổi bật trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT, đặc biệt có 1 học sinh đỗ đầu tỉnh khối C00.

Bà Hà Thị Hải Yến - Hiệu trưởng, nhấn mạnh: "Nhà trường luôn chú trọng sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, đảm bảo giáo viên hiểu và thực hiện tốt định hướng đổi mới. Bên cạnh đó, trường tập trung giải quyết các vấn đề như hướng dẫn học sinh học bài, công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém."

Bằng cách lấy việc bồi dưỡng và nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên làm "chìa khóa," địa phương này đang tạo ra một thế hệ học sinh vùng cao không chỉ vững vàng tri thức mà còn tự tin hội nhập, đồng thời giữ gìn được bản sắc văn hóa dân tộc.

Giáo viên chủ động trên hành trình chuyển đổi số

Chủ động bắt nhịp xu hướng ứng dụng công nghệ vào giảng dạy, Trường Tiểu học Vân Tùng, xã Ngân Sơn, Thái Nguyên đã tổ chức buổi sinh hoạt chuyên môn với chuyên đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy học”. Buổi sinh hoạt diễn ra sôi nổi, với nhiều hoạt động thiết thực và bổ ích.

Trong tiết dạy minh họa môn Tiếng Việt lớp 5A3, giáo viên đã lồng ghép hiệu quả các công cụ AI vào bài giảng, giúp giờ học trở nên sinh động, trực quan và hấp dẫn hơn đối với học sinh, khiến bài học trở nên thú vị và em thấy mình dễ hiểu bài hơn.

Buổi sinh hoạt chuyên môn đã mang lại nhiều kinh nghiệm quý báu, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong giảng dạy tại Trường Tiểu học Vân Tùng, đồng thời khẳng định nỗ lực của Nhà trường trong việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng hiện đại và sáng tạo.

Cô giáo Đinh Ngọc Quyến, Trường Tiểu học Vân Tùng, cho biết: Ứng dụng trí tuệ nhân tạo giúp giáo viên đổi mới phương pháp dạy học, tạo hứng thú cho học sinh và từng bước đưa công nghệ đến gần hơn với lớp học vùng cao. Nhà trường sẽ tiếp tục tổ chức các hoạt động chuyên môn để nâng cao kỹ năng số cho giáo viên, hướng tới xây dựng môi trường giáo dục thông minh và sáng tạo.

Không chỉ ở Trường Tiểu học Vân Tùng, tại nhiều trường học vùng cao, hình ảnh giáo viên sử dụng máy chiếu, học sinh học trực tuyến, hay việc quản lý điểm, hồ sơ học sinh bằng phần mềm không còn quá xa lạ.

Công tác quản lý giáo dục cũng đang từng bước được số hóa. Các trường học vùng cao đã tiếp cận và triển khai hệ thống quản lý dữ liệu tập trung, hồ sơ điện tử, giúp giảm bớt giấy tờ, tăng hiệu quả điều hành. Việc ứng dụng phần mềm thống kê, báo cáo cũng giúp lãnh đạo các trường nắm bắt tình hình nhanh chóng, chính xác hơn.

Ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số còn được các trường học trao đổi, chia sẻ tại các buổi sinh hoạt chuyên đề. Tại buổi sinh hoạt chuyên đề giữa các trường mầm non thuộc cụm chuyên môn mầm non số 22, Trường Mầm non Dương Quang xã Phong Quang, Thái Nguyên đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm trong ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số vào công tác quản lý, giảng dạy.

Nổi bật là việc đội ngũ cán bộ, giáo viên thành thạo trong xử lý video, sử dụng phần mềm quản lý công việc, giám sát tiến độ trực tuyến; duy trì họp trực tuyến linh hoạt khi có tình huống khẩn cấp; đồng thời chú trọng xây dựng văn hóa số trong nhà trường…

Cô giáo Nguyễn Thị Nga, Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Dương Quang, chia sẻ: Chuyển đổi số không chỉ là việc sử dụng thiết bị công nghệ, mà còn là thay đổi tư duy làm việc, cách quản lý và tương tác trong toàn trường. 

Tuy nhiên, hành trình chuyển đổi số ở 35 xã vùng cao phía Bắc của tỉnh vẫn còn không ít khó khăn. Hạ tầng mạng Internet chưa ổn định, nhiều trường vẫn thiếu thiết bị như máy tính, máy chiếu hay bảng tương tác. Một bộ phận giáo viên còn hạn chế kỹ năng công nghệ thông tin; học sinh chưa có đủ điều kiện để học trực tuyến do thiếu điện thoại, máy tính…

Để hành trình chuyển đổi số ở các trường vùng cao đi vào thực chất, cần có sự vào cuộc đồng bộ từ nhiều phía. Từ đầu tư hạ tầng mạng, trang thiết bị dạy học đến nâng cao năng lực số cho giáo viên. Về phía các trường, việc thay đổi tư duy quản lý và dạy học là yếu tố then chốt. Khi giáo viên chủ động ứng dụng công nghệ, học sinh sẽ dần hình thành kỹ năng số, hành trang quan trọng để các em hòa nhập trong kỷ nguyên mới.

Minh Phong