Điều chỉnh chương trình giáo dục phổ thông gắn với thực tiễn

Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được coi là bước ngoặt quan trọng trong đổi mới giáo dục, với mục tiêu phát triển phẩm chất, năng lực người học và tăng tính chủ động trong dạy - học. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, đến nay một số nội dung đã bộc lộ sự chậm cập nhật, đặc biệt ở các môn liên quan trực tiếp đến lịch sử, địa lí và đời sống. Trước thực tế đó, Thông tư 17 được Bộ GDĐT ban hành ngày 12/9/2025 nhằm khắc phục khoảng trống, đồng thời bảo đảm tính thống nhất, hiện đại và phù hợp với bối cảnh phát triển đất nước.

Ảnh minh hoạ

Nâng cấp chương trình giáo dục phổ thông 2018

Thông tư mới có hiệu lực ngay trong ngày ký và sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung của chương trình giáo dục phổ thông 2018. Lần điều chỉnh này tập trung vào các môn Lịch sử và Địa lí ở cả ba cấp học cùng môn Giáo dục công dân lớp 10.

Cụ thể, ở môn Lịch sử lớp 10, yêu cầu học tập ở chủ đề “Một số nền văn minh trên đất nước Việt Nam (trước năm 1858)” được nâng cao, học sinh cần phân tích quá trình hình thành văn minh Văn Lang - Âu Lạc, Champa, đồng thời bổ sung thêm nội dung về văn minh Phù Nam và khuyến khích học sinh phát huy khả năng sưu tầm, khai thác tư liệu lịch sử. Đây là bước điều chỉnh quan trọng, khuyến khích học sinh tiếp cận lịch sử không chỉ bằng trí nhớ mà còn bằng tư duy phân tích và kỹ năng nghiên cứu.

Đối với môn Địa lí và Lịch sử bậc tiểu học và trung học cơ sở, nội dung chương trình được cập nhật theo những thay đổi mới nhất về số liệu, ngữ liệu, bản đồ và ranh giới vùng kinh tế - xã hội, cũng như đơn vị hành chính của địa phương. Tương tự, môn Địa lí lớp  12 cũng được điều chỉnh để bảo đảm số liệu, bản đồ và ranh giới hành chính thống nhất với hệ thống quản lý nhà nước.

Đối với Giáo dục công dân lớp 10, nội dung cũng được bổ sung và chỉnh lý để phù hợp hơn với các quy định của Hiến pháp và hệ thống pháp luật mới, góp phần hình thành ý thức công dân, trách nhiệm xã hội trong bối cảnh hiện đại.

Thông tư cũng nêu rõ yêu cầu triển khai: trong năm học 2025-2026, các trường vẫn tiếp tục sử dụng sách giáo khoa đã lựa chọn, song giáo viên và tổ chuyên môn phải chủ động rà soát, điều chỉnh giáo án, cập nhật số liệu và nội dung theo các điểm mới. Việc thực hiện phải đảm bảo học sinh được tiếp cận đầy đủ kiến thức đã sửa đổi, đồng thời không làm gián đoạn kế hoạch dạy học.

Ý nghĩa và tác động tới thực tiễn

Sự điều chỉnh chương trình theo Thông tư 17 có ý nghĩa xã hội và giáo dục lớn. Trước hết, việc này đổi này phù hợp với bối cảnh đất nước liên tục có những thay đổi về địa giới hành chính, quy hoạch vùng kinh tế - xã hội. Những thay đổi này cũng phản ánh xu hướng giáo dục hiện đại: chú trọng tư duy phản biện, khả năng tìm hiểu và sử dụng tư liệu. Đây cũng là cách thức giúp học sinh hình thành kỹ năng nghiên cứu, tự học và ứng dụng kiến thức vào thực tiễn. Xét về tính dài hạn, việc thường xuyên rà soát chương trình là cần thiết. Chương trình không thể bất biến trong bối cảnh đất nước và thế giới liên tục thay đổi.

Những đổi mới này vừa đảm bảo tính chính xác, cập nhật kiến thức, vừa khuyến khích học sinh phát triển tư duy phân tích, phản biện và năng lực toàn diện. Đây là một bước tiến điều chỉnh kịp thời, song để phát huy hiệu quả, cần sự vào cuộc đồng bộ của nhà trường, giáo viên và các cơ quan quản lý. Nếu được triển khai tốt, Thông tư này sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy - học, giúp chương trình giáo dục phổ thông thực sự trở thành nền tảng vững chắc cho sự phát triển của thế hệ tương lai.

Hà Giang

Tài liệu tham khảo:

Bộ GDĐT (2025). Thông tư số 17/2025/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số nội dung trong Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo Thông tư số 31/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. https://moet.gov.vn/content/vanban/Lists/VBPQ/Attachments/1600/172025ttbgddtsigned.pdf